Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o. o.

Autor: Maj 10, 2016Bez kategorii

Pierwotna deklaracja dotycząca wysokości kapitału zakładowego w spółce z o. o. nie musi być wcale deklaracją “dożywotnią”, której nie będzie można zmienić w przyszłości. Istnieje bowiem cały szereg przyczyn, z powodu których wysokość kapitału zakładowego musi ulegać zmianom.

Dzisiaj przeanalizujemy kwestię podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z o.o.

Wspólnicy bardzo często znajdują się sytuacjach, które motywują ich bądź nawet zmuszają do podjęcia decyzji o podwyższeniu kapitału zakładowego w spółce z o.o. Przykładowo, mogą chcieć dokapitalizować spółkę w celu podjęcia różnego rodzaju inwestycji albo zwiększenia rozmiarów działalności spółki. Mogą też planować jej modernizację albo rozszerzenie przedmiotu działalności. Wspólnicy mogą starać się także o duży kredyt, do czego będą potrzebowali większej zdolności kredytowej. Konieczność zwiększenia kapitału zakładowego w spółce z o. o. jest też często związana z potrzebą utworzenia nowych miejsc pracy, czy po prostu zwiększeniem wiarygodności spółki w oczach potencjalnych kontrahentów. Wysokość kapitału zakładowego jest bowiem skorelowana z odpowiedzialnością za jej zobowiązania.

Podwyższenia kapitału zakładowego można dokonać w dwojaki sposób: albo poprzez zmianę umowy spółki albo bez jej zmiany, jednak na podstawie któregoś z jej postanowień.

Może się zdarzyć, że umowa spółki nie przewiduje możliwości podwyższenia kapitału zakładowego, że kwestia ta jest zupełnie przez wspólników pominięta. W tej sytuacji podwyższenia będzie można dokonać jedynie poprzez zmianę umowy,  przez podjęcie uchwały większością 2/3 głosów. W drugim przypadku, czyli wtedy, gdy wspólnicy zawarli w umowie odpowiednie postanowienie, umowa nie będzie musiała ulec zmianie. Mało tego, podjęcie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego nie będzie wymagało udziału notariusza ani jej protokołowania. Postanowienie takie musi jednak spełniać nałożone przez ustawę warunki. Najważniejszym jest to, aby umowa spółki wyraźnie przewidywała, że podwyższenie kapitału zakładowego nie wymaga zmiany umowy spółki. Po drugie, powinno wskazywać maksymalną wartość podwyższenia ( np.  20 000 zł ) oraz jego termin ( np. luty 2016 r.). Warunki te wydają się logicznie uzasadnione. Podanie wyżej wymienionych informacji, konkretyzuje bowiem zamierzone przedsięwzięcie. Postanowienie nie jest “martwą literą”, tylko wskazuje na jakąś sprecyzowaną, przyszłą ewentualność. Ważne jest to, aby termin i kwota były realne, to znaczy oparte na jakimś obiektywnym założeniu i przede wszystkim adekwatne w ujęciu ekonomicznym. Postanowienie spółki, której kapitał zakładowy wynosi 5 000 zł, zezwalające na jego podwyższenie do 1 000 000 000 zł w terminie do końca 2100 r. może być zatem nieskuteczne i bardzo prawdopodobne, że mimo jego istnienia do podwyższenia kapitału zakładowego i tak będzie potrzebna zmiana umowy spółki. Warto zatem pamiętać, iż zapis umowny dot. w.w. kwestii musi być obdarzony cechą realności i posiadać jakieś ekonomiczne uzasadnienie, zarówno w kwestii kwoty podwyższenia, jak i terminu jego planowanej realizacji.

Podwyższenie kapitału zakładowego może odbyć się albo przez wniesienie do spółki wkładów na podwyższony kapitał, albo w trybie art. 260 k.s.h. bez takich czynności, wykorzystując na ten cel środki z kapitału zapasowego lub funduszy rezerwowych spółki.

Podwyższenie kapitału zakładowego może się odbyć poprzez utworzenie nowych udziałów (przykład 1) lub przez podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych (przykład 2). Możliwe jest także połączenie obu technik i jednoczesne podwyższenie wartości nominalnej i utworzenie nowych już według nowej wartości (przykład 3).

Przykład 1:

Kapitał zakładowy: 5 000 zł – 100 udziałów o wartości 50 zł każdy

Podwyższenie kapitału zakładowego do 6 000 zł zostaje dokonane poprzez  utworzenie 20 nowych udziałów o wartości nominalnej 50 zł każdy.

Przykład 2:

Kapitał zakładowy: 5 000 zł – 100 udziałów o wartości 50 zł każdy

Podwyższenie kapitału zakładowego do 6 000 zł zostaje dokonane poprzez podwyższenie wartości nominalnej każdego z dotychczasowych udziałów o 10 zł.

Przykład 3:

Kapitał zakładowy: 5 000 zł – 100 udziałów o wartości 50 zł każdy

Podwyższenie kapitału zakładowego do 7200 zł zostaje dokonane poprzez podwyższenie wartości nominalnej  każdego z dotychczasowych udziałów o 10 zł oraz utworzenie 20 nowych udziałów o wartości nominalnej 60 zł.

Wkłady na podwyższony kapitał mogą być pieniężne i aportowe. Nie jest jednak możliwe podwyższenie kapitału zakładowego przez ponowne oszacowanie wniesionych do spółki na pokrycie kapitału zakładowego wkładów niepieniężnych.

Przykład:

Kapitał zakładowy spółki Doremi sp. z o. o. jest częściowo pokryty wkładami niepieniężnymi, tj. skrzypcami o wartości 12 000 zł oraz wiolonczelą o wartości 23 000 zł. Po upływie kilku lat od momentu założenia spółki wartość skrzypiec i wiolonczeli wzrosła o 5 000 zł, wskutek znacznej poprawy ich walorów dźwiękowych. Mimo tego, nie jest możliwe podwyższenie kapitału zakładowego na tej podstawie.

Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o.o. możliwe jest we wszystkich fazach rozwojowych, to jest zarówno w organizacji, w spółce już zarejestrowanej, a także w likwidacji, co spotyka się często z krytyką części przedstawicieli doktryny. Uważają oni, iż podwyższenie kapitału zakładowego spółki w likwidacji jest sprzeczne z jej celem. Przypomnijmy, iż zgodnie z art. 282 § 1 k.s.h. głównym celem spółki w likwidacji jest zakończenie bieżących interesów spółki, ściągniecie wierzytelności, wypełnienie zobowiązańi upłynnienie majątku spółki. Stanowisko to wydaje się być zatem całkowicie błędne, gdyż podwyższenie kapitału zakładowego w spółce w likwidacji może przecież zwiększyć i usprawnić możliwość zaspokojenia wierzycieli poprzez wspomożenie się dodatkowymi środkami finansowymi.

W doktrynie przyjęto, że wobec wyraźnego brzmienia art. 262 § 4 k.s.h. skutki podwyższenia kapitału zakładowego następują dopiero z chwilą jego rejestracji zarówno w stosunku do osób trzecich, jak i pomiędzy wspólnikami. W związku z tym, do momentu wpisu w rejestrze objęcie i pokrycie udziałów przez poszczególnych wspólników pozostaje bez wpływu na dotychczasową wysokość ich udziałów.

Uchwała wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego powinna wskazać wspólników, którzy będą w tym podwyższeniu uczestniczyć. Art. 258 k.s.h. przyznaje prawo pierwszeństwa w objęciu nowo utworzonych udziałów wspólnikom dotychczasowym. Przepis ten ma jednak charakter wyłączniedyspozytywny, znajdzie zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy umowa spółki lub uchwała o podwyższeniu go nie wyłączą.

Skomentuj wpis: